Sunday, July 18, 2004

رۆژنامه‌وانی : Journalism



ریکلام، بانگه‌شه‌ : Advertisement
لایه‌نگریی، داکۆکی، رێبازێکی رۆژنامه‌نووسیه که له‌وێ هه‌واڵنێره‌که له بابه‌تێکی مشتومڕهه‌ڵگڕدا داکۆکی له‌ لایه‌نێک ده‌کات‌ : Advocacy
گۆشه‌نیگا، روانگه : Angle, Slant
دیاریکردنی سه‌رچاوه، گرێدان به، گه‌ڕانه‌وه بۆ : Attribution
پێشینه‌، دوورڕوان، پشتگه‌ڵاڵه‌ : Background
پێشدادوه‌ری : Bias
سه‌ردێڕ، سه‌رپه‌ڕ، ناوی وتار : Caption
ستوون : Column
ستووننووس : Columnist
ریکلامی ته‌له‌فزیون، په‌یامی بازرگانی ته‌له‌فزیون، رادیۆ و فیلم : Commercial
بابه‌ت، روونووسی چاپی، کۆپی، ده‌قی ریکلام : Copy
مافی چاپ، کۆپی رایت : Copy right
هه‌ڵه‌گری (هه‌ڵه‌چاککه‌ر) بابه‌ت، سه‌روتارنووس، سه‌رنووسه‌ری رۆژنامه‌ : Copyreader
متمانه، باوڕ پێکردنی : Credibility
 سه‌ردێڕی بچوکی نێوان سه‌رپه‌ڕ و بابه‌ت : Deck
سه‌روتار ---- سه‌ر به سه‌رنووسه‌ر : Editorial
سه‌رنووسه‌ر : Editor
زمانی پێچوپه‌ن ( ئاڵۆز) ، هه‌ڵیت و په‌ڵیت، فڵته‌ فڵت : Gobbledygook
په‌راوێزی بچوکی ناوه‌ڕاستی رۆژنامه، گۆڤار یان کتێب : Gutter
سه‌ردێڕ، ناوی وتار : Headline
وشه‌ یان زمانێکی ناتێگه‌شته‌نی، زمانی تێکنیکی --- زمانی تایبه‌تی گرووپێک (بواری پیشه‌یی) :  Jargon
رێبازێکی نووسینی رۆژنامه‌نووسان، شێوازه‌ک له زمانی پێچوپه‌ن و ناتێگه‌شتووی رۆژنامه‌نووسان : Journalese
یه‌که‌م پیته‌کانی وتارێک --- پێشوتار : Lead
ئه‌رشیڤی ده‌نگوباس (فایل یان ژوور) : Morgue
شرۆڤه، لێکدانه‌وه، ئازه‌نتی، ته‌فسیر : Paraphrase
دزیه‌تی به‌رهه‌می ئه‌ده‌بی : Plagiarism
هه‌واڵنێر، راپۆڕته‌ر : Reporter
سه‌رچاوه‌، ژێده‌ر : Source
روژنامه‌ی بچوکی وێنه‌یی، رۆژنامه‌ی تابلۆید، رۆژنامه‌ی نیوه‌بڕاو و وێنه‌یی، رۆژنامه‌ی پڕوێنه‌ : Tabloid

رۆژنامه‌وانی : Journalism



ریکلام، بانگه‌شه‌ : Advertisement
لایه‌نگریی، داکۆکی، رێبازێکی رۆژنامه‌نووسیه که له‌وێ هه‌واڵنێره‌که له بابه‌تێکی مشتومڕهه‌ڵگڕدا داکۆکی له‌ لایه‌نێک ده‌کات‌ : Advocacy
گۆشه‌نیگا، روانگه : Angle, Slant
دیاریکردنی سه‌رچاوه، گرێدان به، گه‌ڕانه‌وه بۆ : Attribution
پێشینه‌، دوورڕوان، پشتگه‌ڵاڵه‌ : Background
پێشدادوه‌ری : Bias
سه‌ردێڕ، سه‌رپه‌ڕ، ناوی وتار : Caption
ستوون : Column
ستووننووس : Columnist
ریکلامی ته‌له‌فزیون، په‌یامی بازرگانی ته‌له‌فزیون، رادیۆ و فیلم : Commercial
بابه‌ت، روونووسی چاپی، کۆپی، ده‌قی ریکلام : Copy
مافی چاپ، کۆپی رایت : Copy right
هه‌ڵه‌گری (هه‌ڵه‌چاککه‌ر) بابه‌ت، سه‌روتارنووس، سه‌رنووسه‌ری رۆژنامه‌ : Copyreader
متمانه، باوڕ پێکردنی : Credibility
 سه‌ردێڕی بچوکی نێوان سه‌رپه‌ڕ و بابه‌ت : Deck
سه‌روتار ---- سه‌ر به سه‌رنووسه‌ر : Editorial
سه‌رنووسه‌ر : Editor
زمانی پێچوپه‌ن ( ئاڵۆز) ، هه‌ڵیت و په‌ڵیت، فڵته‌ فڵت : Gobbledygook
په‌راوێزی بچوکی ناوه‌ڕاستی رۆژنامه، گۆڤار یان کتێب : Gutter
سه‌ردێڕ، ناوی وتار : Headline
وشه‌ یان زمانێکی ناتێگه‌شته‌نی، زمانی تێکنیکی --- زمانی تایبه‌تی گرووپێک (بواری پیشه‌یی) :  Jargon
رێبازێکی نووسینی رۆژنامه‌نووسان، شێوازه‌ک له زمانی پێچوپه‌ن و ناتێگه‌شتووی رۆژنامه‌نووسان : Journalese
یه‌که‌م پیته‌کانی وتارێک --- پێشوتار : Lead
ئه‌رشیڤی ده‌نگوباس (فایل یان ژوور) : Morgue
شرۆڤه، لێکدانه‌وه، ئازه‌نتی، ته‌فسیر : Paraphrase
دزیه‌تی به‌رهه‌می ئه‌ده‌بی : Plagiarism
هه‌واڵنێر، راپۆڕته‌ر : Reporter
سه‌رچاوه‌، ژێده‌ر : Source
روژنامه‌ی بچوکی وێنه‌یی، رۆژنامه‌ی تابلۆید، رۆژنامه‌ی نیوه‌بڕاو و وێنه‌یی، رۆژنامه‌ی پڕوێنه‌ : Tabloid

Thursday, May 01, 2003

Æå�ã ÈÇÈå�Êå�ی ÎæÑÇå�æå äææÓÑÇæ áå áÇیå�ä ÑۆŽäÇãå�æÇäێß Èå äÇæی Jean-Christophe Peuch¡ áå ŽێÑ äÇæی "ßÇÊی ÈڕیÇÑÏÇÑ Èۆ ßæÑÏå�ßÇä¡ Èå�ڵÇã �یÑæ�ÑÝÊßÇäی äæێ áå ÆÇÓۆÏÇ" (Crunch Time For Kurds, But New Problems On The Horizon)¡ ÈÇÓ áå �å�æÑå�ÊÑیä æ ÌÏÏیÊÑیä ãå�ÊÑÓیå�ßÇä ßå �ÇÔ ÑææÎÇäی Óå�ÏÏÇã ÑææÈå�ڕæی ßæÑÏå�ßÇäی ÈÇÔææÑ Ïå�ÈێÊå�æ��å¡ Ïå�ßÇÊ.

ÊێÈیäی: ãä åå�äÏێß áå Óå�Ñå�ÊÇی Æå�ã ÈÇÈå�Êå� ßå ÈÇÓی ãێŽææی ßæÑÏå�ßÇä æ ÆێÑÇÞ Èå �ÔÊی Ïå�ßÇÊ áÇ ÈÑÏæå.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -

The disappearance of the Ba'ath regime -- the greatest threat to the Kurds -- may further weaken already loose intertribal ties and reignite the traditional rivalry between Barzani and Talabani as each of the two leaders tries to pose as the most influential regional leader.


McDowall believes this rivalry may play into the hands of any government in Baghdad, which could be tempted to exploit it to reassert its control over Kurdistan.


"Since the KDP and the PUK are basically rivals, the prospect, I think, is that their rivalry will become -- now that the danger to them from Saddam has ceased to be -- a major feature of Iraqi Kurdistan and, maybe, a major feature over the way a Kurdish federal state relates to Baghdad," McDowall said. "Just imagine, if you are in Baghdad and you are not very strong, you would do everything you can to play off Barzani against Talabani, knowing that they loathe each other."


Since the emergence of the PUK as a splinter group of the KDP in the mid-1970s, both parties have fought intermittent wars that claimed thousands of lives. In their struggle for influence, Barzani and Talabani have relied on political or military support offered alternately by Baghdad, Tehran, Ankara, and Damascus.


In the late-1990s, a U.S.-brokered agreement led to local elections that ended in a dead heat for both parties, which each garnered some 45 percent of the seats in a regional parliament. Experts believe new elections including Kirkuk -- in case the city is included in a federal Kurdistan -- would not affect the political balance of forces and might therefore lead to military confrontation between the two groups.


As van Bruinessen puts it, "The military aspect of the [U.S.-led] war was relatively simple, but the aftermath is where the biggest risks are."


He adds: "There are so many conflicting interests in Iraq -- especially in the Kirkuk, Mosul, and Khanaqin areas -- that I find it hard to imagine a stable situation any time soon

Friday, April 11, 2003

��Æå�ãÑۆ Êå�æ�Çæی ÆیäÊێÑäێã ÏÇÈå�ی�ßÏÇ Èå ÏæÇی ÒÇäیÇÑی áå�ÈÇÑå�ی ßێڵ�å äå�æÊیå�ßÇäی ßå�Ñßææß. Èå�ڕÇÓÊی ÆیäÓÇä Óå�ÑÓææڕãÇä Ïå�ãێäێÊ ßå �ۆä Óå�ÏÏÇã Èå ÆÇ�Çå�یÇäå �áÇäی Èå Úå�Ñå�ÈßÑÏäی Æå�æ Ïå�ڤå�Ñå äå�æÊیÇäیå ÏÇیڕێÔÊÈææ æ Èå�ڕێæå Ïå�ÈÑÏ. ÒۆÑÔ Èå "Óå�Ñßå�æÊææÇäå" åå�Ñ �ی �æäÏ æ ÔÇÑۆ�ßå�ی ßæÑÏی ßå ßێڵ�å�ی äå�æÊی ÊێÏÇ Èå Ïی Ïå�ßÑÇ áå �áÇäێßی "ÏÑێŽÎÇیå�äÏÇ" áå Ìێ�å�یÇäÏÇ Úå�Ñå�Èی ÊێیÇäÏÇ äیÔÊå�Ìی ßÑÏææå.
Arabization of Kirkuk Region
Platts Guide to Iraq's Oil Industry
ÊæÑßیÇ Ïå�ڵێÊ ßå äÒیßå�ی 3 ãیáێۆä "ÊæÑßå�ãÇä" áå ÈÇßææÑی ÆێÑÇÞÏÇ Ïå�Žیä. ÆÇãÇÑå�ßÇäی Èێ�áÇیå�ä Êå�Îãیä Ïå�ßå�ä ßå ŽãÇÑå�ی ÊæÑßå�ãÇäå�ßÇä áå äێæ ãáیۆä ÊÇ 700 åå�ÒÇÑێß ÈێÊ (�å äÇãÇÞæڵێßی æ �ÇÑÇÏۆßÓێß áå áÇیå�ä ÊæÑßیÇæå Èۆ ÏÇیäی ÆÇãÇÑی �å�æÊی Íå��ÔÇãå�Êی ÊæÑßå�ãÇä Èå Óå�ÑäÌ Èå ÆÇãÇÑÏÇäی ßæÑÏå�ßÇäی Îۆێ). Æå�ãÇäیÔ áå äێæ ÎۆیÇäÏÇ ÏÇÈå�Ô Èææä Èå Ïææ Ïå�ÓÊå¡ ÔێÚå�ßÇä æ Óæäییå��ßÇä¡ ÔێÚå�ßÇä áå 30-40 ßیáæãÊÑی ÔÇÑی ßå�Ñßææß áå �æäÏ æ ÔÇÑۆ�ßå�ßÇäÏÇ Ïå�Žیä æ Óæäییå�ßÇä áå Ïå�æÑæÈå�Ñی ßå�Ñßææß¡ áå ÎæÏی ßå�Ñßææß æ ãæÓڵÏÇ Ïå�Žیä.
ÊæÑßå�ãÇäå Óæäییå�ßÇä äێæÇäی ÈÇÔÊÑیÇä áå ÔێÚå��ßÇä áå��å�ڵ ÊæÑßیÇÏÇ åå�یå¡ Æå�æÇä ÒۆÑ áå ãäÏÇڵå�ßÇäیÇä Èۆ ÎæێäÏäی ÈÇڵÇ Èۆ ÒÇäßۆßÇäی ÊæÑßیÇ Ïå�äێÑä (ÊæÑßیÇ áå ÎæÇیå�Êی æ Èێ Èå�Ñ�Çæ�ÑÊäی ÆÇÓÊی äãÑå��ßÇäیÇä æå�ÑیÇä Ïå��ÑێÊ)¡ Æå�æ ÎæێäÏßÇÑی ÊæÑßå�ãÇäÇäå ßå áå ÊæÑßیÇ Ïێäå�æå �å�ß ßÑÇæä Èå ÆÇیÏۆáۆŽیÇä �Çä- ÊæÑßی æ ßå�ãÇڵیÓÊی¡ æ Êå�ä�Žی äŽÇÏی äÇæ�å �ÊÑ Ïå�ßå�ä.

äå�æÊ áå Ïå�ڤå�Ñی ßå�Ñßææß¡ �å��ã�å�ãÇڵ¡ ÎÇäå��Þå�یä æ Ïå�æÑæÈå�Ñی ãæÓڵیÔÏÇ åå�یå¡ åå�ãææیÔیÇä ÔÇÑی Óæääå�Êی ßæÑÏیÔä¡ Èå�ڕÇÓÊی ÊæÇäÌیå �å�Ñ یå�ßێß áå�ãÇäå åå�Ñ äå�ßæێÊ Ïå�ÓÊی ßæÑÏå�ßÇä.
ÏÇÎی ÒۆÑ áå Ïڵã ÏÇیå Óå�ÈÇÑå�Ê Èå ÊæÑßیÇ. .. Êå�äیÇ ÔÊێßã Èۆ ÏڵÎۆÔßÑÏäی Îۆã Æå�æå�یå ßå ÊÇæÇä áå ßæÑÏ Îۆێ ��ÏÇیå¡ �å�Ñ ßæÑÏå�ßÇä ÊæÑßیå�یÇä ÊÇæێä ÊÇæێä äå�Ïå�åێäÇ äێæ ßæÑÏÓÊÇä ßæÇ ÊæÑßیÇ Ïå�یÊæÇäی ÆÇæÇ Ôå�ÑÊ æ ãå�ÑÌ Èۆ ßæÑÏ ÏÇÈäێÊ. ßæÑÏ åێÔÊÇ åå�Ñ Îå�Ñیßå Îۆێäی ÒÇãå�ßÇäی Ôå�ڕی äێæÎۆ Ïå�áێÓێÊå�æå.

Thursday, April 10, 2003


Èå �æێÑå�ی ÆÇŽÇäÓå�ßÇäی Ïå�ä�æÈÇÓ Æå�ãڕۆ ÑŽیãی Èå�ÚÓ áå ÔÇÑی �ڕ- äå�æÊی ßå�Ñßæß �ÇÔå�ßÔێی ßÑÏææå¡ �ێÔãå�Ñ�å�ßÇäی �ÇÑÊå ßæÑÏیå�ßÇä æ ÏæÇییÔ Óå�ÑÈÇÒå�ßÇäی Æå�ãÑیßÇ ÑæێÔÊææäå�Êå äێæ ÔÇÑی ßå�Ñßææß.
ÊæÑßیÇ Ïå�ãææÏå�ÓÊ åæÔÊÇÑی Èå ßæÑÏå�ßÇä ÏÇæå ßå �å�Ñ �ێÔãå�Ñ�å�ßÇäی �ÇÑÊå ßæÑÏیå�ßÇä áå ßå�Ñßææß Ïå�Ñäå��ä Æå�æ åێÒی Îۆی Ïå�ßێÔێÊå�æå Èå�Ñå�æ Æå�æ Ïå�ڤå�Ñå.
áå�æ�Çäå�یå áێÑå�ÏÇ ßå�Óێß Æå�ã �ÑÓیÇå�ی áÇæå Èۆ ÏÑÓÊ ÈێÊ: Èۆ áå äێæ Êå�æÇæی ßۆãå�ڵ�Çی ÏäیÇÏÇ åå�Ñ Êå�äیÇ ÊæÑßیÇ Ïå�Èێ ÆÇæÇ Èå ÑÇÔßÇæی äÇڕå�ÒÇیå�Êی Ïå�ÑÈÈڕێÊ Èå�ÑÇäÈå�Ñ Èå �ææäå�äێæå�æå�ی åێÒå ßæÑÏیå�ßÇä Èۆ äێæ ÔÇÑی ßå�Ñßæß¿
Èå ÑÇی ãä åی�ی ÊÑ áå �ÇÑÇäۆیÇ æ ÝۆÈیÇی ßæÑÏ äییå.

Óå�Ñå�ڕÇی Æå�æå ßå ßå�Ñßæß æ �å�äÏ ÔÇÑێßی ÊÑی ßæÑÏäÔیä ßå �ێÔÊÑ áå ŽێÑ Ïå�ÓÊی Íßææãå�Êی ÆێÑÇÞ ÆÇÒÇÏ ßÑÇæå¡ ãä Èå ÍÇڵی Îۆã Æå�æå�äÏå ÎۆÔÈیä äیã Èۆ ÏÇåÇÊæی ßæÑÏ. �ێã æÇÈێÊ Óå�ÑÆå�äÌÇãی äÇæ�å�ßÇäå�ی �ێÔÊÑ áå Ïå�ÓÊی Íßææãå�Êی Èå�ÚÓ �å�ÔÊÑ Ïå�ÈێÊ ÊÇ ßæÑÏیå�ßÇä. äÇæ�å ßæÑÏیå�ßÇä åå�Ñ åå�ãÇä Óå�Ñۆß(�å�á)¡ åå�ãÇä �å�Ôäی Èå�ڕێæÈå�ÑÇیå�یی ÎێڵÇیå�ÊیÇäå�ی ÌÇÑÇä¡ ßۆãå�ڵ�Çیå�ßی �ÏÇÈå�ÔßÑÇææ (áÇیå�ä�ÑÇäی �ÇÑÊی یÇä یå�ßێÊی) ßå Èå�ã ÒææÇäå äÇیå�Êå�æی Óå�Ñ ÎۆیÏÇ (Æیãڕۆ áå Ñێ�å�ی äێÊå�æå �Çæã áå ßå�äÇڵå ßæÑÏیå��ßÇä Ïå�ßÑÏ¡ åå�ãææ ßå�Óێß �ÇÑÊی æ یå�ßێÊیی Èææ یÇä æÇÊå Æێãå æ Æå�æÇäیÇä Èææ. �ێã æÇÈێÊ ÈÇÑæÏۆÎی ßæÑÏÓÊÇä æ åå�Ñ æå�ßææ Îۆی ÈãێäێÊå�æå¡ áå ßÇÊێßÏÇ ßå Þå�ÑÇÑ æÇیå áå ÈÇÞی ÆێÑÇÞÏÇ åå�ãææ ÔÊێß ( Èå ÊÇیÈå�Ê Ïå�Óå�ڵÇÊ æ äæێäå�Ñی Îå�ڵß) Óå�Ñ áå äæێ ÈæäیÇÏ ÈßÑێÊ.
ÏæÑ äییå ßå ßæÑÏå�ßÇä ÏیÓÇä áå Óå�Ñ Ïå�Óå�ڵÇÊ Ïå�ÓÊ äå�ßå�ä Èå Ôå�ڕی äێæÎۆیی¡ ßێی ßæÑÏ ÆÇãÇÏå�یå ßڵÇæå�ßå�ی Èۆ Æå�æیÊÑ ÏÇäێÊ... �å�Ñ ÆÇæÑێßی ßæÑÊ Èå ãێŽææی �ÇÑÊå ßæÑÏیå�ßÇä Èå �ÔÊی ÈÏå�یä ¡ ÈۆãÇä ÈÇÔ Ïå�ÑÆå�ßå�æێÊ �ۆä ßÇÑ Ïå�ßå�یä...

Monday, April 07, 2003

Friday, April 04, 2003

ßÑیÓÊۆÝێÑ ÎÇæå�äی ÈڵÇ�ی(Back to Iraq) Æå�ã Èå�یÇäیå �å�یÔÊå Ïåۆß

˜ÑیÓÊۆÝێÑ ÆÇáÈÑیÊۆä¡ یå�ßå�ãیä åå�æÇڵäێÑی ÆیäÊێÑäå�Êی Ôå�ڕ¡ �å�یå�ÔÊå ÈÇÔææÑی ßæÑÏÓÊÇä. ßÑیÓ Èå ÞÇ�ÇÎی ÏæÇی Ïææ Ôå�æ æ ÑۆŽێß Èå �ێ ÑæێÔÊä áå ÓäææÑی ÊæÑßیÇæå Îۆی �å�یÇäÏå ßæÑÏÓÊÇä æ ÆێÓÊÇ Æå�æ áå åۆÊێáی ŽیÇä áå ÏåۆßÏÇیå...

Wednesday, March 26, 2003

Christopher Allbritton ¡ ßۆäå åå�æڵäێÑی AP æ New York Daily News¡ ÆێÓÊÇ áå Ñێ�å�یå Èå�Ñå�æ ßæÑÏÓÊÇäی ÈÇÔææÑ. "ßÑیÓÊۆÝێÑ" ÈڵÇ�ێßی åå�یå Èå äÇæی Back To Iraq¡ Æå�æ äÒیßå�ی 6 ãÇä�å Îå�Ñیßی ÎۆÆÇãÇÏå�ßÑä Èææå æ Ïæێäێ ßå�æÊææÊå Ñێ�å Èå�Ñå�æ Æå�äßå�ÑÇ¡ �ÇÔÇä áێیÏå�ÏÇ Èå�Ñå�æ ÓæÑیå æ ÏæÇییی Èå�Ñå�æ ßæÑÏÓÊÇäی ÈÇÔææÑ. Þå�ÑÇÑ æÇیå ßå áå�æێÑÇ áå Ñێ�Çی Æی�ãå�یáå�æå ÑÇ�ۆÑÊ æ ÈÇÈå�Êå�ßÇäی ÈäێÑێÊ Èۆ Æå�æ ÑێßÎÑÇæå ßå "Ó�ÇäÓÑیÇä" ßÑÏæå æ Æå�æÇäیÔ �ÇÔÇä áå ÈڵÇ�å�ßå�یÏÇ ÈڵÇæی Èßå�äå�æå.